Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên trả lời trước Quốc hội một số vấn đề đại biểu, cử tri quan tâm

Thứ ba - 09/11/2021 21:57
Chiều 9/11, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, các đại biểu tiếp tục tham gia thảo luận về vấn đề kinh tế - xã hội cũng như công tác phòng, chống dịch COVID-19 và phát triển kinh tế. Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại hội trường Quốc hội và làm rõ một số nội dung mà đại biểu, cử tri quan tâm. 

Bày tỏ sự cảm ơn chân thành tới các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, các vị đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân cả nước vì đã luôn giành sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện, giúp đỡ, động viên toàn Ngành thực hiện ngày càng tốt hơn chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết: Trong hoàn cảnh đặc biệt khó khăn do đại dịch Covid 19, nhưng 10 tháng qua, sản xuất công nghiệp vẫn duy trì mức tăng trưởng 3,3% (cao hơn mức 2,7% của cùng kỳ năm trước), là động lực chính góp phần vào tăng trưởng chung của nền kinh tế; Xuất khẩu tiếp tục đạt mức xuất siêu, là điểm sáng với mức tăng rất cao (17,3% so với cùng kỳ); nhập khẩu từng bước giảm, nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu.
 


Ngành Công Thương đã cùng các Bộ, ngành địa phương, cơ bản cung ứng kịp thời, khá đầy đủ các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, điện năng phục vụ sản xuất và đời sống người dân, ổn định giá cả hàng hóa; khai thác các hình thức thương mại, loại thị trường, góp phần tiêu thụ hàng triệu tấn nông sản tới vụ cho nông dân trong hoàn cảnh giãn cách xã hội. Bộ Công Thương đã phối hợp các Bộ, ngành, địa phương trong nước và các Bộ, ngành đối tác nước ngoài xử lý kịp thời các vướng mắc trong lưu thông hàng hóa, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất; giải tỏa kịp thời những ách tắc tại các cửa khẩu, bến cảng nhằm duy trì các hoạt động xuất nhập khẩu. Nhờ đó các doanh nghiệp có điều kiện khai thác, phát huy lợi thế của các Hiệp định thương mại tự do, duy trì được thành quả xuất siêu.

Ngành Công Thương cũng đã có nhiều đề xuất hợp lý, phát huy tác dụng tốt trong việc cùng các địa phương chỉ đạo, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì các hoạt động sản xuất kinh doanh (cả trong và ngoài vùng dịch); Đề xuất tiêu chí, điều kiện và quy trình mở lại các cơ sở sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hóa trong điều kiện bình thường mới; ưu tiên tiêm vắc xin cho người lao động tại chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ thiết yếu và các khu, cụm công nghiệp trong phạm vi cả nước. Kịp thời đề xuất Chính phủ 5 lần giảm giá điện sinh hoạt, điện sản xuất và điện cho các đối tượng ưu tiên với số tiền lên đến gần 17 ngàn tỷ đồng.

Tuy vậy, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cũng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn một số hạn chế đòi hỏi sự cố gắng hơn nữa của Ngành Công Thương trong thời gian tới. Tại buổi hội thảo về Kinh tế - xã hội gần 2 ngày qua, Đại biểu Quốc hội và cử tri cũng đã thể hiện sự quan tâm đến 2 nhóm vấn đề chủ yếu liên quan đến lĩnh vực điện năng và bình ổn thị trường phân bón, vật tư nông nghiệp. 
 


Đối với lĩnh vực điện lực, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết: Thực hiện Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Chính phủ, thời gian qua, Bộ Công Thương đã tập trung tham mưu cho cấp có thẩm quyền chỉ đạo xây dựng Quy hoạch điện VIII (đến 2030) với những nguyên tắc cơ bản, gồm: cố gắng bảo đảm cân đối cung - cầu; vùng - miền; cơ cấu các nguồn điện; cơ cấu nguồn và truyền tải; Huy động được mọi nguồn lực xã hội để đầu tư phát triển điện. Đặc biệt, chú trọng xây dựng thị trường phát điện và thị trường bán buôn điện cạnh tranh. Theo đó, thị trường phát điện cạnh tranh được ngành triển khai từ khá sớm nhờ vậy, đến nay có gần 70% nguồn điện do tư nhân hoặc công ty cổ phần sản xuất. Thị trường bán buôn điện cạnh tranh cũng đã được vận hành từ đầu năm 2019, và đến nay EVN không còn là đơn vị duy nhất mua bán điện mà có thêm 05 Tổng công ty điện lực trực tiếp tham gia mua điện trên thị trường. 

Bộ cũng đang tích cực phối hợp các cơ quan hữu quan xây dựng Đề án trình Thủ tướng Chính phủ chuyển Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia thành Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện hạch toán độc lập trong EVN theo chỉ đạo của Chính phủ. Đồng thời khẩn trương xây dựng thị trường bán lẻ điện cạnh tranh. Trong đó việc triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa nhà máy điện và khách hàng sử dụng điện chính là bước đầu tiên trong thực hiện thị trường bán lẻ điện cạnh tranh ở nước ta. Hiện nay, Bộ đã trình Chính phủ cho phép thí điểm thực hiện cơ chế này từ nay đến năm 2025. Đồng thời, đã trình Chính phủ và Quốc hội cho sửa 1 điều của Luật Điện lực để tư nhân có thể được đầu tư vào phân khúc truyền tải điện; Trình Chính phủ cơ chế điều hành thực hiện các dự án điện, nhằm siết lại kỷ cương trong tổ chức thực hiện quy hoạch và kế hoạch phát triển điện ở nước ta; Trình Chính phủ cho phép triển khai Chương trình cấp điện nông thôn, miền núi và hải đảo giai đoạn 2021-2025… Sau khi được chấp thuận, Bộ sẽ triển khai thực hiện nghiêm túc.

Về đề xuất gia hạn thời gian áp dụng cơ chế giá FIT cho các dự án điện gió, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên bày tỏ sự chia sẻ với những khó khăn của các chủ đầu tư và các địa phương có Dự án chậm tiến độ. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, giá FIT là cơ chế giá hỗ trợ của nhà nước, chỉ được áp dụng trong thời gian nhất định để khuyến khích đầu tư vào những lĩnh vực cần đầu tư. 

Do vậy, việc kéo dài thời gian hưởng chính sách giá FIT là không hợp lý bởi: i) Không đúng với bản chất có thời hạn của chính sách hỗ trợ, gây bất bình đẳng với các dự án khác cùng cơ chế nhưng đã thực hiện đúng tiến độ; ii) Hiện nay giá đầu vào của các vật tư, nguyên liệu, thiết bị trong lĩnh vực điện gió giảm hơn so với thời điểm ban hành chính sách hỗ trợ và tiếp tục xu hướng giảm mạnh. Nếu kéo dài thời gian hưởng chính sách này, có thể sẽ xảy ra hậu quả về pháp lý, gây thiệt hại về kinh tế cho nhà nước và các đối tượng sử dụng điện; iii) Ngoài ra, trong quá trình lấy ý kiến về nội dung trên Bộ Công Thương không nhận được sự thống nhất của các bộ, ngành và các cơ quan có liên quan.

Hiện nay, Bộ đang xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Quy định về phát triển các dự án điện gió, điện mặt trời theo Luật đầu tư theo hình thức đối tác công tư, trong đó điểm cốt yếu là Cơ chế đấu thầu, đấu giá để lựa chọn nhà đầu tư và xác định giá điện. Theo đó, các nhà đầu tư sẽ đàm phán giá với EVN trong khung giá phát điện do Bộ Công Thương ban hành. Các dự án dở dang sẽ được xem xét giải quyết trong điều khoản chuyển tiếp của Dự thảo Quyết định nêu trên. Đồng thời, Bộ cũng đang khẩn trương xây dựng Khung giá cho điện gió, điện mặt trời làm căn cứ cho nhà đầu tư đàm phán với EVN trong thời gian tới.

 


Liên quan đến đề nghị quan tâm đến tỉnh Ninh Thuận và một số địa phương trong khai thác tiềm năng, lợi thế phát triển các nguồn điện, theo Bộ trưởng, phát triển năng lượng tái tạo đang được xem là cơ hội, tiềm năng và lợi thế, tăng thu ngân sách cho một số địa phương. Tuy nhiên, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo vẫn có giá thành cao, chưa phù hợp với khả năng thanh toán của các đối tượng sử dụng điện ở Việt Nam. Ở nước ta hiện có một nghịch lý là những nơi có tiềm năng tốt để phát triển các loại hình điện năng lại là nơi có phụ tải rất thấp (điển hình như ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên phụ tải chỉ chiếm 4-10% khả năng cung ứng về nguồn, trong khi ở miền Bắc phụ tải luôn tăng mà nguồn vẫn chỉ ở ngưỡng thấp so với nhu cầu). 

Việc phát triển quá nóng các nguồn điện trong thời gian vừa qua ở một vài địa phương như thế đã khiến cho hệ thống truyền tải điện không thể đáp ứng, không thể huy động hết công suất các nhà máy hiện có, gây lãng phí nguồn lực xã hội; việc xây dựng thêm các đường dây truyền tải cao áp, siêu cao áp kết nối liên vùng miền khiến chi phí sản xuất tăng rất cao làm tăng giá thành điện năng. Việc mở rộng quy mô, nâng công suất các dự án, nhà máy hiện có (nhất là thủy điện) cũng cần được cân nhắc, tính toán thật kỹ bởi điều đó tùy thuộc rất nhiều vào yếu tố khí hậu, kết cấu địa chất và các điều kiện tự nhiên, xã hội khác.

Thực hiện chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ, thời gian qua, Bộ Công Thương đã phối hợp rất chặt chẽ với tỉnh Ninh Thuận trong việc phát triển các dự án điện trên địa bàn. Theo đó, về quy hoạch đã bổ sung thêm gần 24% công suất nguồn điện so với thời điểm có các dự án điện hạt nhân. Một số đề xuất của tỉnh về phát triển năng lượng tái tạo, Bộ đã và sẽ cân nhắc kỹ lưỡng trong mặt bằng chung của cả nước, trình Chính phủ xem xét quyết định. Trong giai đoạn tới, Bộ sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tỉnh trở thành là một trong những trung tâm năng lượng tái tạo, năng lượng sạch trong tương lai như Nghị quyết 115 của Chính phủ đề ra.

Về giải pháp bình ổn thị trường phân bón, vật tư nông nghiệp, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên khẳng định: Đây là lĩnh vực luôn được Bộ Công Thương chú trọng chỉ đạo các đơn vị chức năng theo dõi, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương để  kịp thời đề xuất, áp dụng nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ nông dân sản xuất có lãi, qua đó nâng cao đời sống ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, thời gian qua, giá phân bón, vật tư nông nghiệp vẫn tăng cao là do tác động bởi: Giá nguyên liệu đầu vào (chủ yếu nhập khẩu) và chi phí vận tải, logistics do giãn cách xã hội tăng cao; Mặt hàng phân bón không thuộc danh mục chịu thuế VAT nên các nguyên, vật liệu đầu vào không được khấu trừ thuế cũng đã làm tăng giá thành sản phẩm; Nhu cầu tiêu thụ mặt hàng phân bón của thế giới tăng cao do đứt gẫy chuỗi cung ứng.

"Thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp như đã làm thời gian qua, đồng thời tiếp tục phối hợp tốt hơn với các Bộ, ngành, địa phương để có các giải pháp hiệu quả hơn. Trong đó có việc tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý vi phạm; đề xuất Chính phủ, Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Luật thuế GTGT để mặt hàng phân bón được bổ sung vào danh mục chịu thuế VAT giúp cho mặt hàng này có cơ hội giảm giá và nâng cao năng lực sản xuất của các doanh nghiệp trong nước.

"Những quan tâm, đóng góp của Đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước đối với ngành thời gian qua là rất quý giá, chúng tôi chân thành cám ơn, trân trọng tiếp thu và hứa sẽ có giải pháp khắc phục phù hợp", Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh và cho biết: Thời gian tới, ngành Công Thương mong tiếp tục nhận được sự giúp đỡ, chia sẻ, động viên của Đại biểu, cử tri và nhân dân cả nước để Ngành có cơ hội, điều kiện nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác của mình, xứng đáng với niềm tin, sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Nguồn tin: moit.gov.vn

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây